
Upstream: Voorkomen van dak- en thuisloosheid onder jongeren in Den Haag
Upstream is een internationaal preventieproject dat zich richt op het voorkomen van dak- en thuisloosheid onder jongeren van 12 tot 18 jaar, en is voor het eerst in Nederland gestart, in Den Haag. Het project komt oorspronkelijk uit Australië en wordt inmiddels ook toegepast in Canada, de Verenigde Staten, Wales, Engeland, Schotland en Vlaanderen.
Dak- en thuisloosheid onder jongeren is een groot maatschappelijk probleem. Uit de ETHOS-tellingen van 2023–2025 blijkt dat ongeveer 20% van de getelde dak- en thuisloze mensen jongvolwassen is (18 tot 27 jaar) en 15% kind is (jonger dan 18 jaar). Dak- en thuisloosheid heeft grote gevolgen voor de gezondheid, het welzijn en de toekomst van jongeren. Door problemen op tijd te herkennen en passende ondersteuning te bieden, kan worden voorkomen dat jongeren dak- of thuisloos raken.
Hoe werkt Upstream?
Jongeren kunnen op verschillende gebieden problemen ervaren, bijvoorbeeld thuis, op school of met hun woonsituatie. Deze problemen zijn niet altijd direct zichtbaar en kunnen zonder ondersteuning groter worden. Upstream richt zich daarom op het tijdig in beeld brengen van risicofactoren en het bieden van passende ondersteuning, om te voorkomen dat problemen verergeren en uiteindelijk leiden tot dak- en thuisloosheid.
Binnen Upstream vullen leerlingen van een middelbare school vrijwillig een vragenlijst in over verschillende leefgebieden. Onderzoekers van De Haagse Hogeschool analyseren de antwoorden om inzicht te krijgen in mogelijke risicofactoren. Wanneer uit de antwoorden blijkt dat een jongere ondersteuning kan gebruiken, kan een Upstream-medewerker de jongere uitnodigen voor een laagdrempelig en vrijwillig gesprek.
Tijdens dit gesprek bespreken zij samen hoe het gaat en of ondersteuning gewenst is. Wanneer meer ondersteuning nodig is, staat een preventiecoalitie van samenwerkingspartners klaar om passende hulp te bieden. De jongere beslist zelf of die hiervan gebruik wil maken.
Daarnaast onderzoeken we via interviews met jongeren en focusgroepen met professionals hoe zij Upstream en de geboden ondersteuning ervaren. De opgedane inzichten worden gebruikt om de aanpak verder te ontwikkelen en te verbeteren.
Samenwerkingspartners
Binnen Upstream Den Haag werken Gemeente Den Haag, Het Straatconsulaat, Het Edith Stein College (pilot school), het Jeugd Interventie Team (Upstream-medewerkers) en De Haagse Hogeschool samen.
Daarnaast is Upstream Den Haag aangesloten bij het Upstream International Living Lab (UILL), een internationaal samenwerkingsverband van onderzoekers en professionals dat zich richten op het versterken en verder ontwikkelen van Upstream.
Opbrengsten
Door de antwoorden op de vragenlijsten te analyseren, kunnen jongeren waar nodig vrijwillige ondersteuning krijgen voordat problemen verergeren en mogelijk leiden tot dak- en thuisloosheid. Daarnaast levert het onderzoek een rapport op met de resultaten van de vragenlijsten, de ervaringen van jongeren en professionals met Upstream en inzichten in de samenwerking tussen betrokken organisaties. Ook worden aanbevelingen gedaan voor het verbeteren en mogelijk uitbreiden van Upstream naar andere gemeenten.
Huidige stand van zaken
Het project Upstream Den Haag is gestart.
Looptijd
April 2026 – December 2027
Meer informatie?
Upstream onderzoek: Marije van der Hulst (m.vanderhulst@hhs.nl) en Barbera Voskuil (b.voskuil@hhs.nl)
Upstream in jouw gemeente? Pleun Usman: pleun@straatconsulaat.nl
